İlk Kıyafet Kültürü: Eski Türklerin Kıyafetleri

Bizim gibi Eski Türklerin kıyafetlerine yönelik merak duyan insanlar için harika bir seri hazırladık. Buyurun sohbet edelim!


1

Türklerin en eski tarihine bir göz attığımızda kıyafetleri, sanatları, avcılık ekipmanları gibi birçok alanda dönemine göre çok fazla çeşit gösteren kaynaklara sahip olduklarını görüyoruz. Şimdilerde kaynaklarda ya da araştırma bulgularında karşımıza çıkan görseller içimizde merak duygusunu uyandırmaya yetiyor. Özellikle Eski Türklere yönelik araştırmaların neticesinde kullandıkları giysilerin çeşitliliği ve farklılığı dikkatimizi çekiyor. Bizim gibi Eski Türklerin kıyafetlerine yönelik merak duyan insanlar için harika bir seri hazırladık. Buyurun sohbet edelim!

Türklerin en eski dönemlerinde mevsimine göre ipek ve deriden yapılan çeşitli kıyafetler kullanılmıştır. Söz konusu kıyafetler savaş, avcılık, tören, unvan ve günlük kullanım alanlarına göre değişim göstermiştir. Eski Türklerin kıyafetlerine dair bilgileri bizzat edinmek gibi bir imkanımız olmuyor. Ancak bu bilgilere minyatürlerden, duvar resimlerinden ve taş heykellerden ulaşabiliyoruz. Örneğin, Eski Türklerin kıyafetlerine ait birtakım kumaş parçaları arkeolojik kazılarda elde edilebilmiştir. Gelin, bu meşhur kıyafetlerin detaylarına göz atalım.

Kıyafet Türleri

Orta Asya’da yer alan heykeller neticesinde farklı kıyafet türlerine ilişkin bilgi sahibi olabilmek mümkündür. Örneğin Moğolistan bölgesinde yer alan kağan heykellerinde cepkenli ve bitki desenli, oldukça sanatsal kıyafet türlerine rastlamak mümkündür. Bulgulara göre bu tür cepkenli kıyafetler Moğolistan bölgesine özgüdür, diğer bölgelerde rastlanmaz.

İnşaat duvarlarına çizilen bazı kıyafet görsellerinde renkli detayları da görebilmek mümkün hale gelmiştir. O döneme ait cepken ve kaftanların geniş yakalı olduğu da rastlanan bir bulgudur. Ancak kıyafet bulgularında özellikle kadın ve erkek ayrımı konusunda söz sahibi olan kıyafetleri sağa ya da sola doğru kapatma bulgusu uzmanlar tarafından hala araştırılan bir meseledir.

Kuşak ve Kemer

Erkek heykellerinin hepsinde kuşak ve kemer bulgularına rastlanmıştır. Kemerler kendi bünyesinde günlük eşyaları taşımak amacıyla (yay, bıçak, çakı vb.) çengeller bulundurur.

Ayakkabılar

Ayakkabıların göründüğü heykellere rastlamak çok nadirdir. Genellikle heykeller ayakta çizildiği için uzun cepkenin görüntüsü nedeniyle ayakkabının görünmesi hayli zordur. Oturan heykel figürlerinde görülen ayakkabı modellerinde ise deriye benzer bir kumaşın varlığı gözlemlenmiştir.

Hançer ve Kılıçlar

Kıpçaklarda ve Moğollarda korunan bu geleneğe mensup heykellerde rastlanan kılıçların hepsi düz olması ile dikkat çeker. Özellikle Eski Türk heykellerinde hançer, bıçak, uzun ve düz kılıç görüntüsüne rastlanmıştır. Tüm kılıçlı heykellerin yanında silahsız, sopa ve iktidar figürlerini barındıran heykellere de rastlanmıştır.

Küpe

Küpesiz heykellere rastlamak oldukça zordur. Erkek heykellerin neredeyse hepsi küpe takmışlardır. Kadın heykellere nadir rastlandığından küpe takıp takmadıklarına dair net bir bilgi mevcut değildir.

Bıyık ve Sakal

Eski Türklerde rastlanan bulgularda neredeyse tüm erkeklerin bıyıklı olduğu görülür.

Saç

Erkeklerde kısa saçlı heykellere rastlansa da genellikle saçları örgülü, ucuna toka tutturulan ve arkaya atılan erkek heykellerin görülmesi çok olağandır.

Başlıklar

Eski Türk heykellerinin büyük bir çoğunluğunda başlıklar görebilmek mümkündür. Başlıklar özellikle sarık, yapraklı, tepesi üçgen ve koni şeklindedir.

Bulgulara göre Eski Türklerin taktığı başlıkları, “yüksek düzeyli yetkililer, kağan ve tiginler, kahraman asilzade ve boy reisler” olarak üç kategoride incelemek mümkündür.

Yüksek Düzeyli Yetkililerin Başlıkları: Genellikle koni şeklinde, kapüşon gibi ince başlıklar oldukları görülür.

Kahraman, Asilzade ve Boy Reislerinin Başlıkları: Kulaklı olan başlıklarda genellik üç yapraklı veya miğferli olanlara da rastlanır.

Kağan ve Tiginlerin Başlıkları: Eski Türk heykellerine bakıldığında kağan ve tiginler, iktidarı temsil eden ve başlıklarının ön kısmında Tanrı’nın elçisi olan şahin kuşu şekli bulunduran bir taç takmışlardır. Bulgularda özellikle Bilge Kağan külliyesinde yer alan beş yapraklı altın taç büyük önem arz eder.

[zombify_post]


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

1

0 Yorum