Şanlı Türk Ordusunun Büyük Zaferi: Kut’ül Amare


1

1914-1918 yılları arasında yaşanan Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Zaferi’nin akabinde şanlı Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanan ve Halil Paşa tarafından 29 Nisan 1916’da İngiliz birliklerinin teslim alınmasının ardından duyurduğu Kut’ül Amare Zaferi’nin 105’inci yıl dönümü bugün kutlanıyor.

“Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta müşkülata uğrayacaktır. İşte Osmanlı sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale’de, ikinci zaferi burada görüyoruz.” Halil Paşa

“Birinci Dünya Savaşı’nın En Büyük Zaferi”

Birinci Dünya Savaşı’nın temel muharebelerinden biri olarak kabul edilen Kut’ül Amare Zaferi Irak Cephesi’nde 29 Nisan 1916’da Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı. Komutansında Tümgeneral Charles Vere Ferrers Townshend yer alan İngiliz birliklerinin Kut kasabasındayken Osmanlı ordusu tarafından kuşatılması ve İngilizlerin Osmanlıya teslim olmasıyla sonuçlanan bu şanlı zafer, Çanakkale Zaferinin ardından Birinci Dünya Savaşı’nın en büyük zaferi olma özelliğini taşıyor.

“Britanya askeri tarihinin en aşağılık teslimi…” James Morris

13 bin 300 kişilik İngiliz ordusunun teslim alınmasıyla elde edilen şanlı bir zafer niteliğinde, James Morris tarafından “Britanya askeri tarihinin en aşağılık teslimi” sözleriyle tanımlanan Kut’ül Amare Zaferi, Irak doğusu ve Dicle Nehri kıyısında yer alan Kut şehrinde İngilizlerin kuşatılmasıyla başlamış ve kasabanın Osmanlı ordusu tarafından ele geçirilmesinin akabinde İngiliz birliklerinin teslim alınmasıyla sonuçlanmıştı.

Kut’ül Amare Zaferi Nasıl Gerçekleşti?

İngiliz 6. Poona Tümeni (Hint Tümeni), Tümgeneral Charles Townshend komutasında Bağdat’a ilerleyişi esnasında 22-23 Kasım 1915 tarihinde Selman-ı Pak Muharebesi’ni (Tizpon) yenilgisinin ardından çekildi ve 3 Aralık 1915’te Kut kasabasına sığındı. Yeni kurulan Osmanlı 6. Ordusu’nun komutanlığına atanan ve 5 Aralık’ta Bağdat’a varan Mareşal Colmar Freiherr von der Goltz Paşa komutasında Irak ve Havalisi Komutanı Miralay Sakallı Nurettin Bey’in birlikleri 27 Nisan tarihinde Kut’u kuşattı.

Kut’u kurtarmak amacıyla harekete geçen İngilizler, General Aylmer komutasındaki Tigris Kolordusu ile hücuma hazırlandı fakat bu girişim 6 Ocak tarihinde Şeyh Saad Muharebesi’nde 4 bin askerin kaybedilmesiyle geri çekilmeyi beraberinde getirdi. Muharebe esnasında Türk ordusuna geri çekilme emrini veren 9. Kolordu Komutanı Miralay Nurettin Paşa’nın görevden alınmasının üzerine yerine Halil Paşa getirildi.

13 Ocak’ta Vadi Muharebesi’nde 1600, 21 Ocak 1916’da Hannah Muharebesi’nde 2700 asker kaybeden İngiliz ordusu, mağlubiyete yenik düştü. 8 Mart 1916’da Sabis mevkisinde Albay Ali İhsan Bey komutasındaki 13. Kolordu’ya tekrardan hücum eden İngiliz ordusu, 3500 asker kaybederek geri çekildi ve bu yenilgi beraberinde General Aylmer’in azledilmesini getirdi.

“Birinci Zaferi Çanakkale’de İkinci Zaferi Burada Görüyoruz”

29 Nisan’da General Townshend, 5 general, 481 subay ve 13 bin 300 er ile Osmanlı Kuvvetleri’ne teslim oldu. Halil Paşa, Kut’ül-Amare Zaferi sonrası 6. Orduya yayınladığı bir mesajda şunları söyledi:

“Arslanlar! Bütün Osmanlılara şeref ve şan, İngilizlere kara meydan olan şu kızgın toprağın güneşli semasında şehitlerimizin ruhları sevinçle gülerek uçarken, ben de hepinizin pak alınlarından öperek cümlenizi tebrik ediyorum. Ordum gerek Kut karşısında ve gerekse Kut’u kurtarmaya gelen ordular karşısında 350 subay ve 10 bin erini şehit vermiştir. Fakat buna karşılık bugün Kut’ta 13 general, 481 subay ve 13 bin 300 er teslim alıyorum. Bu teslim aldığımız orduyu kurtarmaya gelen İngiliz kuvvetleri de 30 bin zayiat vererek geri dönmüşlerdir. Şu iki farka bakılınca, cihanı hayretlere düşürecek kadar büyük bir fark görülür. Tarih bu olayı yazmak için kelime bulmakta müşkülata uğrayacaktır. İşte Osmanlı sebatının İngiliz inadını kırdığı birinci zaferi Çanakkale’de, ikinci zaferi burada görüyoruz.”

18. Kolordu Komutanı Miralay Kazım Karabekir, Kut’ül-Amare Zaferi sonrası ele aldığı emir yazısında içten sözlerini kaydetti:

“Bu zaferin en büyük şan ve şerefi, böyle bir vakayı İngiliz tarihinde ilk defa Türk süngüsünün kaydetmesindedir. 18. Kolordu’nun aslan yürekli erleri, Cenabıallah’a secdeye kapanalım. Bu akşam şehitlerimize Fatihalar, Tebarekeler, Yasinler okunsun. Gaziler birbirine sarılsın, birbirini tebrik etsinler. Ben de bugünkü Kut’ül Amare Bayramı vesilesiyle sizin pak ve yüksek alınlarınızdan kemali hürmet ve samimiyetle öperim.”

Kut’ül Amare Kahramanı Halil Kut Kimdir?

Türklerin büyük zaferi Kut’ül Amare’nin kahramanı olarak bilinen Halil Paşa, 1882 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş ve 20 Ağustos 1957’te hayatını kaybetmiştir. “Kut’ül Amare Kahramanı” olarak bilinen Halil Kut, Soyadı Kanunu sonrasında Mustafa Kemal Atatürk tarafından Kut’ül Amare Zaferi nedeniyle ‘Kut’ soyadını almıştır.

[zombify_post]


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

1

0 Yorum